У Беларусі цяпер адбываюцца падзеі, сапраўдны зьмест і падтэкст якіх не заўжды пазнавальны на адлегласьці. Галавакружныя зьмены поглядаў і паводзінаў, пераход на бок рэжыму ўчорашніх р-р-радыкалаў, поціскі рук Лукашэнкі й Саляны… Трэба тэрмінова размаўляць з аднадумцамі па ўсім сьвеце.

Заангажаваныя камэнтатары пастараліся ўвагнаць у масавую сьвядомасьць стэрэатыпную трактоўку апошняга зьезду БНФ: непазьбежная зьмена пакаленьняў, прыход "маладой каманды"... Прапаную кожнаму зрабіць няхітрую матэматычную апэрацыю ды пераканацца: сярэдні ўзрост ранейшага кіраўніцтва (старшыня й намесьнікі) - 42 гады, новага - 41 год. Так што не пацьвярджаецца альгебрай гармонія.

БТ гэтым разам ня вельмі маніпулявала, паказваючы захопленыя тлумы, якія віталі Лукашэнку ў Вільні. Былі такія. Граючы незаслужана пакрыўджанага Эўропай, самаўпэўнены, лёгкі на слова, не абцяжараны этыкетам (адгукаецца пра прэзыдэнта Літвы на “ты”) і глыбока правінцыйны духам і паводзінамі, Лукашэнка знайшоў там удзячную аўдыторыю. Пагатоў ён літаральна ня злазіў з тэлеэкранаў і ўсіх магчымых палосаў газэтаў – ад палітычных рубрыкаў да сьвецкай кронікі. Для Літвы гэта была падзея, пра што сьведчаць літаральна тысячы водгукаў на яе ў літоўскім інтэрнэце.

Справаздача 12-му Зьезду Партыі БНФ
першага намесьніка старшыні Партыі БНФ Вінцука Вячоркі

Раманавы лічаць сябе пераемнікамі расейскага манаршага пасаду. Таму толькі пасьля публічнага прабачэньня перад народам Беларусі за агрэсіўныя захопніцкія войны, за 145 год каляніяльнага паняволеньня, за этнацыд і перасьлед беларускай мовы ім можа быць дазволена перасекчы мяжу незалежнай Беларусі.

Цытата 1.

"Дзеля супольнай выгоды й зьняцьця штучных перашкодаў пры інтэграцыі ў эўрапейскія інстытуты трэба ажыцьцявіць дэлімітацыю й дэмаркацыю беларуска-расейскае мяжы, узнаўленьне на ёй кантролю для абароны Беларусі ад экспарту нелегальнае міграцыі й злачыннасьці, бо ня выключана, што ўсходняя мяжа Беларусі стане ўсходняю мяжою аб'яднанай Эўропы. Пры гэтым мяжа не павінна перашкаджаць эканамічным, культурным, сямейным кантактам". (Праграма ГА БНФ "Адраджэньне" і Партыі БНФ)

Вельмі важны вынік травеньскага Сойму - падтрымка супольнае заявы Івонкі Сурвіллы, Зянона Пазьняка, Станіслава Шушкевіча й Аляксандра Казуліна наконт дачыненьняў улады, грамадзтва і Эўропы. Думкі Заявы цалкам супадаюць з пазыцыяй Партыі БНФ, ухваленай сакавіцкім Соймам. Супольную заяву І.Сурвіллы ды іншых не падпісаў А.Мілінкевіч. Супраць падтрымкі гэтай заявы на Сойме галасавалі людзі, якія пры пасадах у "Руху за свабоду".

Праект іншай ухвалы Сойму пад доўгай назвай "Пра палітычную сытуацыю, дачыненьні Партыі БНФ зь іншымі суб’ектамі палітыкі й будучую прэзыдэнцкую кампанію" быў завалены празь недахоп аднаго голасу (за - 13, супраць - 12, устрымаліся - 2).

За што завальвалі?

Па-першае, за цьверджаньне, што ўлада пачала працэс стварэньня кіраванай апазыцыі.

Па-другое, за ўпамінаньне імёнаў Аўтуховіча, Лявонава, Асіпенкі як вязьняў сумленьня.

Па-трэцяе, за пастаноўку задачы змагацца за дэмакратычныя ўмовы выбараў.

А таксама за патрабаваньне да сяброў партыі не запісвацца ў выбарчыя штабы іншых кандыдатаў і - перадусім - за прапанову тэрмінова склікаць Сход сяброў партыі.

Але ж гэтая прапанова Лявона Баршчэўскага натуральна вынікае з сытуацыі выбару. Ці мы ідзем у служкі ўладаў да "кіраванай апазыцыі", ці ўзначальваем нацыянальна-дэмакратычны супраціў нерэфармавальнаму рэжыму? Адказаць павінен кожны фронтавец. "Вальны Сойм" дазволіць усім пачуць усіх, унікнуць магчымых маніпуляцыяў, прымаць наступныя рашэньні зь веданьнем думкі фронтаўскіх масаў. Ён адбудзецца ў кожным разе.

Варта падаць тэкст заваленага дакумэнту цалкам. Хай кожны фронтавец сам робіць высновы.

Праект
ПРА ПАЛІТЫЧНУЮ СЫТУАЦЫЮ, ДАЧЫНЕНЬНІ ПАРТЫІ БНФ ЗЬ ІНШЫМІ СУБ’ЕКТАМІ ПАЛІТЫКІ Й БУДУЧУЮ ПРЭЗЫДЭНЦКУЮ КАМПАНІЮ

Даўно не дазваляў сабе задавальненьня ўзяць кнігу й прачытаць яе адным духам. Гэтым жа разам нават не пайшоў на сякія-такія каляааналітычныя зборкі, а чытаў Садоўскага “Мой шыбалет”. Беручыся, не сумняваўся, што мецьму прыемныя гадзіны. Пётра Садоўскі – што ў вуснай, што ў пісьмовай форме свайго няўрымсьлівага бытаваньня – прымушае сябе слухаць і чуць, бо таленавіты, невераемна адукаваны, і цьвёрда ведаю, што трымаемся адных і тых самых базавых вартасьцяў.

Мова – фэномэн, у якім няможна аддзяліць форму ад зьместу. Форма і ёсьць зьместам, а моўны выбар ёсьць учынкам.
Развагі ў дачыненьні да мовы пра “зьмест, важнейшы за форму”, ёсьць вульгарна-марксісцкія. На добры лад, ін’язаўскія diplômés мусілі б – калі не паклікацца на, то прынамсі ведаць пра – Вільгельма фон Гумбальта зь ягонай тэорыяй мовы як увасабленьня культуры, Эдварда Сэпіра зь яго культавай для паняволеных моваў канцэпцыяй моўнага рэлятывізму: карціна ўспрыманага сьвету вызначаецца моваю ўспрыняцьця.
Цікава, што марксісцкія практыкі ў БССР 30-х гадоў гэта ўсё калі ня ведалі, то адчувалі бездакорна. Характар мовы ґвалтам зьмяніць, а тым самым накінуць абэрацыю сьветаўспрыманьня. Таму й учынілі рэформу 26 жніўня 1933 году.

Ня дужа прадбачліва паводзяцца тыя, хто паўтарае за старым камуністычным і цяперашнім лукашэнкаўскім рэжымамі штампы пра БНФ. Бо ніводная сур'ёзная палітычная кампанія бяз Фронту й ягонага кадравага патэнцыялу немагчымая ў прынцыпе.

Сёньня хадзіў да натарыюса засьведчыць заяву. У дзяржаўную, зразумела, кантору.
Яна кажа (зь інтанацыяй некамфортнасьці):
- Желаете по-белорусски?.. Что ж, имеете право.